ADD en ADHD, zorgen rondom het gedrag van uw kind

ADD en ADHD zijn beide afkortingen voor de DSM classificatie 'aandachttekortstoornis, al dan niet met hyperactiviteit'. Mensen, zowel kinderen als volwassenen, kunnen met deze stoornis geclassificeerd worden. Kenmerkend voor deze classificatie is moeite met het plannen en organiseren van alledaagse taken, makkelijk afleidbaar zijn, impulsief gedrag (eerst doen en dan denken), chaotisch gedrag en soms dus hyperactiviteit of motorische onrust (ADHD), maar soms ook juist met meer dromerig gedrag (ADD). Vaak leidt dit ook tot problemen in de aandacht en concentratie in de klas of op andere momenten. 

 

Is ADHD een afwijking van het brein?

Over ADHD en de hersenen is heel veel te vinden. Veel van van deze informatie is echter tegenstrijdig. De één beweert dat het eigenlijk een soort ‘ziekte van het brein is’ en ergens anders zegt een vergelijkbare expert dat ADHD voorkomen kan worden door de diagnose niet te stellen. Dit heeft te maken met het feit dat ADHD om te beginnen niet wordt vastgesteld op basis van afwijkingen in het brein maar op basis van gedrag. Hoe de hersenen tot gedrag komen, dat is nog niet zo eenvoudig.

Toch komen we wel steeds meer te weten over de hersenen en ook over de samenhang tussen bepaalde klachten en de werking van het brein. Bij ADHD is er bijvoorbeeld langzaamaan wel duidelijk dat er waarschijnlijk sprake is van een disfunctie in de voorste delen van het brein, de (pre)frontale cortex genoemd.

Maar, is er nu bij elke ADHD’er een afwijking terug te vinden in die gebieden van het brein? Nee, helaas niet. Neem bijvoorbeeld een redelijk stabiele bevinding in het EEG bij ADHD: grote groepen kinderen met ADHD laten een trager signaal zien over het frontale gebied van de hersenen (70-80%). Deze activiteit hangt ook vrijwel altijd samen met problemen in volgehouden aandacht en concentratie als ook verminderd executief functioneren. Echter, 20 tot 30% van de kinderen met ADHD laat dit niet zien. Dit soort wetenschappelijke resultaten leiden dan ook tot de verwarring. Immers, 70% is een grote groep. Als je ADHD hebt, dan heb je dus 70% kans dat er een dusdanige afwijking te vinden is in je hersenen. Maar daarmee is er nog geen diagnostisch criterium in het brein gevonden. Immers, een foutkans van 30% is wel erg groot als we zeggen: deze afwijking is een criterium voor ADHD. Dit geldt voor het gros van de onderzoeken naar het brein en ADHD. Er zijn wel hoge percentages gevonden, maar er is ook sprake van een te grote foutmarge om zeker te zijn.

Er zijn inmiddels een heel aantal zaken gevonden in het brein die allemaal in meer of mindere mate voorkomen bij ADHD. Daarmee is er dus wel een grote kans dat ADHD voortkomt uit een afwijking in het brein, maar is er geen sprake van dat dit bij alle mensen met ADHD zo is en al helemaal niet van een aanwijsbare oorzaak.

Wat weten we van ADHD en het brein?

Er is, zoals gezegd, heel veel bekend. Hier worden enkele zaken uitgelicht die voor behandeling bij onze praktijk van invloed zijn.

Medicatie heeft effect op de ADHD klachten via het brein

Medicatie zoals Methylfenidaat (bekend als Ritalin, Concerta, Medikinet) heeft bij meer dan 70% van de kinderen en volwassenen een positief effect op de klachten die passen bij ADHD. Dit betekent dat deze klachten afnemen. Dit getal van effectiviteit wordt overigens alleen gehaald wanneer er naast medicatie ook aandacht is voor de omgeving van het kind. Medicatie alleen werkt lang niet altijd. Echter, als het kind minder klachten heeft, leidt dit vaak ook tot een positieve invloed op de omgeving.  

De werking van de medicatie in het brein verloopt via de neurotransmitters. Meer hierover zie je in de video over medicatie en het brein. We weten dat de werking van de medicatie voornamelijk in de frontale gedeelten van het brein ligt. Hier zitten namelijk de meeste zenuwcellen die gevoelig zijn voor deze neurotransmitters.

Executief functioneren en ADHD

ADHD wordt ook wel een executief functioneren stoornis genoemd. Executief functioneren is, kortweg gezegd, hetgeen wat ons mensen onderscheid van intelligente dieren zoals een chimpansee. Executief functioneren is het samenspel van ons brein dat leidt tot planmatig handelen, vooruit kijken,  en het afwegen van verschillende manieren van handelen tot het beste idee. Daarin nemen we ook, als het goed is, niet alleen ons eigen belang mee, maar ook dat van bijvoorbeeld een andere persoon. Kortom: Executief functioneren is een samenspel, vergelijkbaar met een orkest van instrumenten. Dit spel moet geleid worden en dit valt te vergelijken met een dirigent. Het voorste gedeelte van ons brein is de dirigent die de verschillende functies van het brein samen laat werken om te komen tot een mooi resultaat. Zonder de dirigent wordt het een zooitje, hoe goed de individuele orkestleden ook kunnen spelen. Dit wordt bij veel kinderen met ADHD gezien. Executief functioneren is ook belangrijk voor leren, maar ook sociaal gedrag valt onder het executief functioneren.

Daarnaast is het executief functioneren een functie die heel gevoelig is voor problemen in de hersenen. Een nacht slecht slapen kan al tot problemen leiden in het executief functioneren. Daarom zijn problemen in het executief functioneren veel voorkomende klachten bij ADHD. Het komt echter ook heel veel voor bij andere psychische aandoeningen zoals, depressie, angst, trauma, burn-out, maar ook bij autistisch spectrum stoornissen en leerstoornissen. Het is hierdoor ook geen onderscheidend criterium voor ADHD.

Aandacht en concentratie

Bij ADHD is daarnaast vaak ook sprake van problemen in aandacht en concentratie. Het aansturen van aandacht en concentratie gebeurt ook vanuit dit voorste gebied van het brein. Makkelijk afgeleid zijn betekent eigenlijk dat de aansturing van concentratie niet goed gaat. Maar ook het volhouden van aandacht en concentratie kan een probleem zijn. Dit noemen we vaak ADD. Aandacht en concentratie zijn natuurlijk heel belangrijk voor het executief functioneren. Veel mensen met ADD of ADHD klachten hebben problemen met het volhouden of verdelen van de aandacht. Dit kan weer leiden tot geheugenproblemen (geen aandacht leidt namelijk tot geen opslag) en problemen in het executief functioneren.

Problemen in geheugen en leren

Er is bij ADHD vaak niet direct een probleem met het geheugen. Echter, de hiervoor genoemde problemen leiden vaak tot problemen in het leren en de opslag van informatie (wat wij in de volksmond vaak geheugen noemen). Dit heeft dan vaak te maken met ofwel moeite met het volhouden van aandacht of het makkelijk afgeleid zijn en daardoor missen van informatie. Ook kan afleiding ervoor zorgen dat je de taak die je ging doen vergeet (korte termijn of geheugen problemen). 

Contactinformatie

Arendstraat 37a Psychologen Praktijk Timmers

Psychologen Praktijk Timmers
Arendstraat 37a, 4901 JJ Oosterhout

Telefoon nr. 0162-427535

Extra locaties

Molenstraat
Molenstraat 44
4944 AD Raamsdonk
Parkeren kan in de aangegeven vakken.

Locatie Havenrijck
Haven 19-21
4941 DE Raamsdonksveer
Gratis parkeren voor de deur

 
 

Kijk ook eens op:

Youtube, voor interessante filmpjes

Voor een andere aanpak dan praten alleen:

Lerendoorervaring.nl

Onze locatie in Oosterhout is door herinrichting van de Heuvel moeilijker bereikbaar en kan parkeren een probleem zijn. U kunt gratis parkeren op het Slotjesveld of betaald parkeren op de volgende straten in de buurt; De Braak, Mathildestraat, Heuvelstraat of Bouwlingplein. Onze excuses hiervoor. 

  • Informatie
  • Over ons
  • Contact